De gezondheidszorg in Indonesië.

Agus is weer beter. Hij heeft woensdagavond in het ziekenhuis aan 2 infusen gelegen in elke arm 1. Dit is een veel voorkomend verschijnsel hier in Indonesië en volgens mij is het gewoon een tekort aan voedingsstoffen en mineralen. Door de Ramadan leveren ze natuurlijk ontzettend veel in en blijven ze zoals Agus doet gewoon doorwerken. Daarna dan nog met de Idul Fitri de zeer vermoeiende reis (9 uur durende busreis met een oude overvolle bus over soms slechte wegen) naar de kampung van zijn vrouw.

Hij moest van de dokter 2 dagen in het ziekenhuis blijven om volstrekte rust te houden, maar hij heeft blijkbaar de dokter kunnen overtuigen, dat hij dat thuis wel zou doen en is dus woensdagnacht nog naar huis gegaan. Donderdag meldde hij ons dat hij vrijdag weer kon werken. Zonder dat wij wisten wat hij had en wat ze met hem gedaan hadden, hadden wij hem zelf al gezegd, dat hij niet eerder dan maandag weer mocht komen werken en dat hij moest rusten.
Maandag liet hij mij al zijn medicatie en rekeningen zien en ook het briefje van de dokter, dat hij 2 dagen moest rusten.
Het mag duidelijk zijn, dat hij van mij toch behoorlijk op zijn donder heeft gehad, omdat hij niet naar dit soort dingen luistert en wij en zijn gezin er niets aan hebben dat hij zich voortdurend niet goed voelt. Hij maakte zich zorgen dat Bapak niet naar kantoor kon of naar Jakarta, op zich natuurlijk heel erg lief, maar gezondheid gaat voor.

Daarna heb ik Agus ook Tiwi weer laten bellen en daar kwam nog veel slechter nieuws vandaan. Ze schijnt kanker te hebben. Dit was voor mij een enorme dreun in mijn gezicht en ik had het dan daarna ook behoorlijk gehad. Gelukkig had ik een afspraak met Carol om te gaan golfen en wat was ik blij dat ik even 5 uur iets anders kon doen dan zitten piekeren over Tiwi en mijn pembantu's. Hoewel ik maar weinig ballen goed geslagen heb, was ik er toch even uit.

Dinsdag was ik weer in staat om met Agus te praten over waar Tiwi kanker had en hoe verder. Ik kreeg van Agus uitgelegd hoe kindjes geboren worden en daar had het mee te maken. Ik denk dus dat het de baarmoeder is. Het was nog niet zeker of ze geopereerd kon worden. Ik had Carol natuurlijk vertelt over wat ik te horen had gekregen en die vond het maar raar want haar pembantu had Tiwi 2 dagen daarvoor (zaterdag dus) gebeld en toen had ze niets gezegd. Dus om meer duidelijkheid te krijgen heeft Carol haar pembantu dinsdagmiddag naar Tiwi gestuurd om te vragen of ze kanker had. Op een gegeven moment moet je het op zo'n manier doen, anders zijn we over 2 jaar nog bezig. Die kwam weer terug met dat het haar lever was en dat ze 2 dokters had en de 1 zei van wel kanker en de ander van niet. Voor zover Carol begreep hadden ze alleen maar bloed geprikt en op basis daarvan deze conclusies getrokken.

Al met al weten we nog niks, alleen dat ze steeds magerder en zwakker wordt en veel slaapt en moe is.
Ik heb Carol gevraagd Jutta op de hoogte van alles te stellen om te kijken of we eventueel met hen de kosten kunnen delen. Beter maken kunnen we Tiwi niet, maar haar de medische faciliteiten aanbieden in de vorm van het betalen van de rekeningen kunnen we wel. Ze is gewoon een ontzettend lieve vrouw(45 jaar) en ze is het waard om er voor te zorgen, dat ze die medische behandelingen krijgt, die ze moet hebben.
Dit nu weer meemakend, moeten wij ons in Nederland toch goed realiseren, dat we het maar goed hebben met onze gezondheidszorg. Ik vraag me dus ook af, hoeveel mensen er hier sterven, om de doodeenvoudige reden dat ze het geld niet hebben om naar een dokter of ziekenhuis te gaan.

Jutta heeft in tussen ook al gemaild, dat ze mee wil betalen. Ze bevestigde nog een keer dat Tiwi 6 jaar bij haar had gewerkt en maar 3 dagen ziek was geweest. Ook haar man, die hier nog steeds in Bandung is, heeft geprobeerd te achterhalen, wat er nu aan de hand is bij een goede vriend van Tiwi en die is er ook niet achter gekomen hoe het zit. Het is ontzettend frustrerend, dat je niet die informatie kan krijgen, die je wilt hebben. Het komt omdat de mensen gewoon te verlegen en schuw zijn om jou als blanke daar mee te belasten. Als je vraagt hoe het met ze gaat, zullen ze altijd zeggen: "baik( goed)".

Daarnaast kwam Carol ook nog met de opmerking, dat ze misschien wel verkeerde medicatie krijgt en daardoor misschien nog wel zieker wordt, dan dat ze is. De doktoren geven hier heel gauw maar meerdere soorten medicijnen voor de zekerheid. Dat verklaart dan ook het feit, dat als ze naar de dokter gaan, met handen vol verschillende medicijnen bij mij terug komen. Waarschijnlijk willen de heren doktoren hier ook geen gezichtsverlies lijden, door er naast te zitten met hun diagnose. Dit zit zo ingebakken in hun cultuur, af en toe gewoon eng.

Yayah heeft een schoondochter en die wil graag werken, dus Yayah heeft gevraagd of die dan zolang Tiwi ziek is, hier mag komen werken. Ze zullen dan samen het pembantu werk doen en Yayah natuurlijk ook koken. Ze wil haar schoondochter Lilis geheten, dan wegwijs maken in het pembantu werk. Dus morgen als Theo weer terug is uit India, krijgen we ons zoveelste sollicitatiegesprek en de zesde pembantu zal dan ongetwijfeld maandag beginnen.

Houdt het dan nooit op!!!

Onze kokkie doet het geweldig en is ontzettend lief en zorgzaam. Zie bijgaande foto's van een Europese maaltijd en natuurlijk Yayah. Ze is altijd heel erg trots op dat wat ze bereid heeft en glundert als je er alles over wilt weten.
Haar Indonesisch koken is ook echt geweldig en ziet er nog indrukwekkender uit. Wij gaan eigenlijk elke avond uit eten, maar dan thuis. Wie wil dat nou niet.





Het fijne ervan is, dat ze me nooit vraagt wat ik wil eten, tot nog toe maakt zij gewoon iets. Eerst altijd een klein beetje soep, dan hoofdgerecht en dan ons fruithapje (semangka (watermeloen), red melon, ananas, mango en druiven).


De afgelopen tijd begon ons stil alarm diverse keren 's nachts om onverklaarbare redenen te piepen. Dus kwam maandag de man van het alarm.

Op een gegeven moment kwam Agus, die van ons de opdracht had het allemaal te regelen, naar beneden met een bewegingssensor. Deze bleek stuk te zijn. Ik had nog nooit ergens een sensor zien zitten, en Agus wist ook niet waar hij vandaan kwam.
In eerste instantie had ik helemaal geen zin om me daar druk over te maken, maar een nieuwe zou 1,8 miljoen Rp.(€135,00) kosten. Dat geld geef ik veel liever uit aan de gezondheidskosten van mijn personeel, dan aan een bewegingsmelder van Ibu Asep. Dus ik legde direct het werk stil, want ons probleem was in wezen al opgelost met het leggen van een nieuwe kabel en dat kostte 250.000Rp (€18,75) .
Ik zei: "dan maar geen bewegingsmelder", maar er was buiten mij om al weer contact geweest met Ibu Asep en blijkbaar vond die toch dat er een nieuwe moest komen.
Theo gebeld en die heeft Pak Bina van kantoor laten bellen om te zeggen, dat wij niets zouden betalen voor die sensor. Toen wilde ze sam sam doen, maar wij vertikken het om ook nog maar 1 ding in dit huis verder te betalen. Als je kijkt hoe de tegels boven gerepareerd zijn, dan zouden wij ons doodschamen. Uiteindelijk is de bewegingssensor er gekomen en betaald door Ibu Asep.
Wij hebben nu een bewegingssensor ergens zitten, waarvan we allebei zeker weten dat daar nog nooit 1 gezeten heeft. Waarschijnlijk zijn we weer met z'n allen bedonderd en dacht die man die betalen zo'n ding wel. Ik weet het niet en ik wil het ook niet weten.

Nu Yayah er is, is er weer wat rust in huis gekomen en woensdag had ik mij dan ook voorgenomen, om eens die dingen te doen, die ik al heel lang van plan was. Gewoon lekker shoppen, naar de manicure/pedicure (misschien nu eindelijk die massage eens proberen) en al dat soort dingen.
Ik ben met Theo in de auto meegereden richting kantoor en toen met Agus door naar een winkel die weegschalen verkoopt. Ja weegschalen, want nu door het koken van Yayah, wil ik toch wel degelijk mijn gewicht in de gaten houden.
De winkel bleek nog tutup (gesloten) te zijn en Agus ging vragen wanneer die weer open zou gaan. Hij kwam terug en zei iets van: "nog dicht, Ibu".
Dan maar naar het reisbureau, want op 16 november zijn wij 25 jaar getrouwd en dan willen we eigenlijk naar Bali gaan. Ik heb daar informatie gehaald en bij terugkomst in de auto, stelde Agus voor om terug te gaan naar de weegschalen winkel. Daar aangekomen bleek deze nog steeds dicht te zijn. Het was al na negenen en ik dacht dat hij begrepen had, dat de winkel om negen uur open zou gaan.
Hij zei tegen mij, dat ik maar even rond moest gaan kijken, er waren nog wel meer winkels (de meeste waren dicht). Ik dacht wat maakt het uit, ik mag eindelijk rondwandelen. Na een tijdje had ik het wel gehad en besloot om in de auto te gaan wachten. In de buurt van de auto aangekomen, zag ik de bestuurdersstoel helemaal plat liggen met Agus daarop. Ik dacht:"oh, jij wilde even slapen".
Ik ben bij de deur van de winkel gaan staan, al kijkend naar de "slapende" Agus. Hij wist dat ik tegen 10 uur terug zou komen en even voor 10 uur gaat hij rechtop zitten en gooit de deur open. Ik zie, dat hij zich helemaal niet goed voelt en ga naar hem toe.
Hij ziet er heel slecht uit, zijn ogen staan heel raar en zien er ook vreemd uit en hij zegt, dat hij heel erg duizelig is. Ik zeg dat hij weer moet gaan zitten (als Ibu staat dan hoort het personeel ook te staan, tenzij er nadrukkelijk gezegd wordt dat ze moeten gaan zitten). Ik kijk het een tijdje aan en zit me af te vragen hoe dit op te lossen. Ik begrijp dat we naar huis moeten, maar hoe?
Hij zegt dat het wel weer gaat en dat we naar huis kunnen rijden. Ik maak hem duidelijk, dat ik binnen in de auto zit en geen ongelukken wil. Hij rijdt naar huis op de manier, zoals ik hier waarschijnlijk ook zou rondrijden. Rustig, alles en iedereen voorrang gevend.
Thuis aangekomen zeg ik dat hij naar de dokter moet gaan, hij verdwijnt naar de kamar mandi("badkamer") en ik ben hem kwijt. Toen maar tegen Yayah gezegd dat Agus ziek is. Deze ging gelijk kijken, want dat is toch op hun terrein. Yayah ging zich om hem bekommeren en toen ze terugkwam was Agus op bed gaan liggen slapen, omdat hij niet met de motor naar huis durfde. Even later zag ik hem weer zwalken en zei dat hij nou toch echt naar een dokter moest gaan. Maar nee ze hadden met z'n 2-en bedacht, dat hij verkouden zou worden en Yayah kon hem daar vanaf helpen. Helemaal begreep ik het niet, maar ze gaven mij te kennen, dat het allemaal goed kwam. Ik vond hem er nog steeds zo slecht uitzien, dat ik daar wel degelijk heel erg mijn twijfels had en was al een plan aan het maken hoe ik hem bij een dokter kon krijgen. Ik ergerde mij aan het feit, dat er in de garage een auto stond, dat ik meer dan 30 jaar rijervaring heb en dan deze zieke jongen niet naar een dokter of ziekenhuis kon brengen.
Toen ik even daarna weer polshoogte ging nemen bij Yayah zei ze: "mau melihat, Agus?"(wil je agus zien?). Ik dacht: "oh mijn god wat heeft ze nu met hem gedaan?" Ik zei een beetje aarzelend "ja" en ze nam me mee naar hun keukentje en daar zat Agus. Leunend op het aanrecht, nog steeds ziek en ze beval hem om zijn shirt omhoog te doen.
Oké: zwaargelovige moslimman, vreemde vrouw, ook nog Ibu en dan krijg je het bevel om je shirt omhoog te doen. Zowel Agus, als ik hadden hier allebei een beetje een ongemakkelijk gevoel bij. Hij keek mij aan met van die vragende ogen wil je dat echt? Maar resoluut als Yayah is, spoorde ze hem nog een keer aan, om zijn shirt omhoog te doen. Hij deed zijn shirt met behulp van Yayah omhoog en toen....
Ik geloofde mijn ogen niet, over zijn hele rug had hij enorme striemen met onderhuidse bloedinkjes. Aan weerskanten van zijn ruggengraat liepen de striemen van zijn nek tot aan zijn broekriem symmetrisch schuin naar beneden, alsof hij met een zweep goed geslagen was. Ik keek hen beide aan zo van: "en wat moet dit dan zijn?"
Yayah begon heel enthousiast uit te leggen, dat ze met een munt en een eigen gemaakte oplossing, dat in een jampotdekseltje zat, over Agus zijn magere rug had zitten krassen. Volgens hen zou Agus over een kwartiertje weer beter zijn.
Ja ja, dacht ik en vond dat we nu genoeg van dit soort dingen gedaan hadden en vond dat hij maar eens heel snel naar een dokter moest. Ik zag hem even daarna naar buiten zwalken en vroeg hem wat hij ging doen. Toen hij zich omdraaide, knalde hij bijna tegen de garagedeur en moest zich er vervolgens aan vasthouden. Hij wilde met een ojeg(motortaxi) en een angkot(omgebouwd busje die als bus dienst doet) naar huis gaan.
Nou willen wij al helemaal geen gebruik maken van dit soort vervoersmiddelen als we niets mankeren, maar dan nog zo ziek ook, dat dus niet hè.
Ik heb Theo gebeld en gevraagd of er een chauffeur van kantoor was. Deze was er niet, maar er werd een taxi geregeld.
Ik zei tegen Agus, dat hij met de taxi naar de dokter moest gaan. Maar die werken overdag in het ziekenhuis en zijn pas vanaf 16.00 uur huisarts. Hij moest van mij dan maar direct naar het ziekenhuis gaan.
Toen ik geld voor de taxi ging halen, hoorde ik dat Yayah, die ondertussen ook de ernst van de zaak in zag, ook tegen hem zeggen dat hij naar het ziekenhuis moest gaan. Hij riep mahal(duur) en beiden discussieerden wat af. Ik heb 600.000 Rp (€45,00) gepakt, zodat dat voor hem al niet meer een belemmering kon zijn om naar het ziekenhuis te gaan.
's Avonds kreeg ik een sms van Ayu, dat Agus naar een dokter in het ziekenhuis was. Ondertussen is hij aan de beterende hand.

Gisteren is Theo met de chauffeur van Ton en Margriet naar Jakarta gereden voor een weekje India.

Yayah, onze super kokkie!!!

Ton en Margriet zijn voordat ze definitief naar Nederland afreizen, afgelopen woensdag nog voor 3 weken op vakantie gegaan naar Australië. Daardoor kon Ibu Yayah donderdag gelukkig al bij ons beginnen te werken.
Ibu Yayah is een gezellige, stevige dame, die ook altijd een lach op haar gezicht heeft en niks te veel vindt. Ze heeft heel goede referenties van diverse Nederlandse en andere buitenlandse expats in haar bezit.

Woensdag had ik Yayah gevraagd om donderdagmorgen om 7.30 uur te komen, omdat Theo om 8.00 uur naar de Ambassade van India in Jakarta moest voor een visum. Ik vind dan natuurlijk dat ik mee moet. Eerst 2,5 uur naar de ambassade rijden en dan 1,5 uur op je beurt wachten.
Ik had dan ook door onze reis op en neer naar Jakarta tegen Yayah gezegd, dat we donderdag nog buiten de deur zouden eten en we vrijdag graag voor het eerst van haar kookkunsten gebruik wilden maken.
Komende zaterdag gaat Theo voor een week richting India en ik heb er voor gekozen om niet mee te gaan. Ik heb namelijk niet zo veel met India en daarnaast gaat Theo ook in India nog reizen.

Donderdag is Yayah gelijk begonnen mijn huis anders in te richten en natuurlijk de keuken zo in te richten dat zij er gemakkelijk kan werken. Ik moet zeggen dat ze enorm veel gevoel voor vormgeving en symmetrie heeft en dat ze het erg gezellig heeft gemaakt, door kleine dingetjes te veranderen. Een heel gezellige fruitschaal op de tafel met diverse inheemse vruchten, zo neergelegd, dat ik tegen Theo zei: "dat is een mooi stilleven om te schilderen." Zij kan voor mooie composities zorgen, dat is al wel duidelijk.

Vrijdag had ik gepland om thuis te blijven, om Yayah beter te leren kennen en daar waar nodig nog wat wegwijs te maken in huis. Op vrijdag moet ik er ook om denken dat Agus om 11.30 uur naar de moskee kan. Verder vond ik het ook wel goed, dat Agus voor de 5de keer weer een beetje kennis kon maken met ons nieuw personeelslid. Het is voor ons natuurlijk elke keer weer een beproeving om nieuw personeel in huis te hebben, maar voor Pak Handi en voor Agus zeker is het ook niet gemakkelijk.

Vrijdagmorgen vroeg was Yayah voordat ze naar ons toe kwam naar de markt gegaan, om allerlei groenten en fruit te kopen. Ze had alle boodschappen met de bedragen erbij, keurig netjes opgeschreven in een schriftje.
Hierdoor werd voor ons nogmaals duidelijk, dat Ibu Tati ons beduveld had, want Yayah had minstens zoveel, zo niet meer, dan Tati gekocht, maar was voor nog minder dan de helft kwijt van wat Tati kwijt was.

Gelukkig gaat het allemaal heel erg goed met hen drieën. Ik had Yayah voor haar zelf twee bosjes bloemen uit laten zoeken bij de bloemenman Pak Deden. Deze komt elke vrijdagmorgen om 9 uur met achterop zijn motor een lading bloemen. Later zei ze tegen mij, toen Agus al naar huis was: "ik heb Agus ook een bosje gegeven".
Zaterdag bedankte Agus mij, namens Ayu, voor het mooie bosje bloemen. Leuk toch, dat is toch een teken, dat ze het goed met elkaar kunnen vinden.





Agus mocht 's middags al kennismaken met de kookkunsten van Yayah en toen hij later met mij in de auto zat had hij "enak sekali"(erg lekker) gegeten.
Tussen de middag werd mij gevraagd, wanneer ik wilde lunchen, normaal gesproken nam ik het niet zo nauw met mijn middagmaal, maar goed, nu besloot ik maar te zeggen, dat ik om 12 uur wilde lunchen. Ook werd mij gevraagd of ik warm wilde eten, hier wordt namelijk 3x per dag warm gegeten. Als ik daar aan zou beginnen, dan word ik volgens mij tonnetje rond, lijkt me dus niet zo'n goed idee.

Di dalam atau di luar, Ibu?( binnen of buiten). Ach, als ik dan toch ga lunchen, dan ook maar lekker buiten. Om 12 uur werd er gezegd: "sudah, ibu" of te wel uw lunch staat klaar.
De tafel was gedekt, alsof ik in een restaurant zat. Helemaal super!!! Op een schaaltje was op een sierlijke manier stukjes mango en watermeloen gelegd en verder was er geperst sinaasappelsap.
Op dat moment had ik even zoiets van:” nu begrijp ik waarom mensen die hier wonen niet meer terug willen”.
Trouwens nu ik dit aan het typen ben, wordt mij gevraagd of ik juice wil. Ik zeg overal maar ja op en wat krijg ik? Een glaasje juice van mango, watermeloen en rode meloen in de blender gemaakt. Heerlijk!! De blender was een wens van haar, want daar werkt ze heel veel mee.

Vrijdag hadden we afgesproken om rond 18.30 uur te eten en we begonnen met een paddestoelensoep en aansluitend rendang daging en diverse groentes in een overheerlijk saus. Diverse soorten zelf gebakken kroepoek, eigen gemaakte sambal en natuurlijk nasi putih( witte rijst). Of te wel een echte Indonesische maaltijd. Aansluitend weer ons fruithapje op een bordje. Als wij niet gezond worden, dan weet ik het niet. Na het eten wordt er nog door haar afgewassen en de keuken gedweild en dan gaat ze zo tegen 20.00 uur naar huis.

Een foto van onze dis heb ik nog niet gemaakt, omdat ik dat nog niet zo gepast vond, maar die komt zeker nog wel.


Tiwi (zie foto hierboven toen ze nog niet ziek was, ze heeft inmiddels 7 kilo verloren) moet zich elke maandag bij de internist melden, dus vandaag ook weer en morgen zal ik haar weer bellen. We hebben besloten haar deze maand nog gewoon door te betalen en dan per 1 november te stoppen met betalen van haar salaris. We hebben haar laten weten dat als ze weer beter is, we haar met open armen verwelkomen. Daarmee geven we ook aan, dat we haar plekje vrij houden. Wat we met de medische kosten gaan doen, weten we nog niet. Ik heb Carol en Margriet gevraagd, hoe zij het zouden doen en beiden kwamen afzonderlijk met dit advies. Beiden wonen al meer dan 10 jaar in Indonesië, maar hadden dit nog nooit meegemaakt.

Yayah doet nu ook het pembantu werk erbij en heeft het daardoor toch wel heel erg druk. Eerst dacht ik 2 dames voor het werk is wel veel, maar nu blijkt dat als ze dus ook het koken en de keuken doet en allerlei andere dingen zoals voorraad en boodschappen, dan zullen ze straks allebei voldoende werk hebben.

Met Yayah hebben we zeker ook een gouden troef in huis.

Weer "thuis".

Na een reis van 30 uur zijn we dan weer "thuis" in Bandung. Het vliegtuig had in Kuala Lumpur een storing in het communicatiesysteem en volgens de veiligheidsvoorschriften moest dat goed werken. Dus wij het vliegtuig weer uit na er eerst een goed uur in gezeten te hebben en daarna hebben we nog ruim 3 uur in de lounge zitten wachten, voordat bepaalde onderdelen vervangen waren.

We hebben onderhand 2 "thuizen", waarbij ik nog steeds het gevoel heb, dat Den Bosch mijn thuis is. Volgens mij is dat verschil voor Theo al niet meer zo groot.
We hebben allebei samen met familie en vrienden een heerlijke tijd gehad in Nederland. We hebben daar enorm van genoten. Iedereen heel erg bedankt voor de gezelligheid!!!

Verder was het ook heel erg fijn om in je eigen huis even te kunnen doen en laten wat je wilde, zonder dat er mensen in je huis rondlopen. Het allerfijnste was wel, dat we weer zelf auto konden rijden en op elk moment van de dag weg konden gaan met de auto. We ervaren dat toch wel als de grootste handicap hier. Je moet vooraf eraan denken, wanneer je weg wilt en hoe laat Agus er dan moet zijn. Het spontane van "kom laten we daar even heen gaan", is er helemaal af. Even naar de Praxis(hier Ace hardware) of AH(Setiabudi Supermarket) is er niet bij.

Op donderdag had ik Agus al gesmst: dat ik wilde weten hoe het met Tiwi ging. Hij smste mij terug dat hij dat niet wist. Dan maar weer een tweede sms gemaakt met de volgende opdracht: Agus bel Tiwi en vraag of ze al weer beter is. Twee minuten later smste hij terug, dat Tiwi nog steeds ziek en heel erg mager was, en dat ze mij zondag wilde ontmoeten en met mij wilde praten. Jullie begrijpen dat ik dit dus helemaal niet wilde horen(eigenlijk lezen) en dat ik echt met een beetje lood in mijn schoenen terug naar Bandung ging.

Vanmorgen(zondag) belde Tiwi om te vragen of ze mocht komen praten, want dat wilde ze graag met Ibu dan Bapak (mevr. en meneer) doen. We hebben Agus naar haar toe gestuurd om haar op te halen, zodat ze niet met de angkot (een klein autobusje die als bus dient) naar ons toe hoefde te komen.
Ze was inderdaad mager, maar volgens mij was ze niet méér afgevallen, dan toen ik weg ging. We hebben haar gevraagd, hoe het nu ging en wat de internist gezegd had. Deze had gezegd dat ze eigenlijk opgenomen moest worden in het ziekenhuis, maar zegt ze dan tegen mij: "ibu, rumah sakit mahal, mahal sekali!!! ( ziekenhuis duur, heel erg duur). Tuurlijk weten wij dat, want we hadden de rekeningen van Pak Handi gezien. Nu wordt Tiwi behandeld in een ziekenhuis waar ook veel blanken heen gaan, dus zal die ook nog wel iets duurder zijn, maar het is wel één van de betere ziekenhuizen hier in Bandung.
We hebben haar eerst maar eens gevraagd of ze nog rekeningen had van de dokter. Deze had ze bij zich, het totaal bedrag aan internist, onderzoeken en medicijnen bedroeg: 1.150.000 (1 miljoen 150.000 rupiah, ongeveer 86,00 euro). Dat is voor Tiwi ruim meer dan 1 maandsalaris. We hebben haar het geld gegeven en morgen gaat ze voor controle naar de internist en dan belt ze weer om te zeggen wat er nu moet gaan gebeuren.
We willen haar natuurlijk zeker wel helpen, maar hoe lang ga je daar mee door en tot wat voor een bedrag. We hebben haar gevraagd wat een opname in het ziekenhuis zou kosten en toen zei ze 3 à 4 dagen zou 1 miljoen Rp zijn (75,00 euro weer meer dan een maandsalaris). Goed, we wachten morgen maar af en zullen ons dan verder beraden en natuurlijk weer de nodige inlichtingen vragen bij de andere expats.
Gelukkig komt Ibu Yayah (kokkie) binnenkort en hopelijk wil die het pembantu werk tijdelijk even overnemen. Als dat niet zo is, en met de gezondheid van Tiwi gaat het ook de verkeerde kant op, dan zal ik toch weer op zoek moeten gaan naar een andere pembantu.
Al met al is er niet echt veel veranderd hier in Indonesie en blijf ik dezelfde problemen houden.

We zijn sinds onze thuiskomst ook al 3 kakkerlakken tegen het lijf gelopen, want de regentijd is een klein beetje begonnen en dan vinden ze dat ze ook onderdak moeten hebben. Wij zullen naarstig op zoek gaan naar de plaatsen waar ze binnen kunnen komen.
Verder hebben we weer onze korte broeken en polo's aan en genieten we van het heerlijke warme weer (28C).

Ik was vooraf wel bang, dat als ik weer terug in Nederland zou zijn, ik niet meer terug wilde naar Indonesie. Maar het was juist heel erg goed om even terug te gaan en te zien dat alles nog bij het oude was. Als je van huis bent, ga je alles idealiseren en ga je daar natuurlijk enorm naar terug verlangen en ben je bang dat je dat allemaal mist.
Nu ik weet dat dat niet zo is, zal ik hier in Indonesie ook veel meer kunnen genieten van de dagelijkse dingen, het geeft als het ware een stukje rust. Ik kan hier nog zoveel ervaringen opdoen, want wat dat betreft is het een heel bijzonder land (niet alleen een vakantieland voor velen, maar ook een derde wereldland met heel erg veel armoede en slechte voorzieningen).